29/1/11

"Το αγαπημένο παιδί της Μοναξιάς"



Βρεθήκαμε ένα μεσημέρι στο Πολυτεχνείο, μερικές μέρες μετά την παρουσίαση του βιβλίου του στον Πολύχρωμο Πλανήτη. Ο κόσμος πήγαινε και ερχόταν.
Ο Φίλιππος μού φάνηκε λίγο χαμένος… μέσα στο πλήθος.
Προτιμώ την απομόνωση, μου είπε αργότερα.
Ανηφορήσαμε προς την Πλατεία Εξαρχείων για καφέ και η κουβέντα ξεκίνησε…
Του Γ. Τσιτιρίδη

Συνέντευξη
Πες μου πρώτα λίγα πράγματα για σένα , για την πορεία σου και το έργο σου.
Ξεκίνησα από πολύ μικρή ηλικία να γράφω. Είχα και συνεχίζω να έχω μια σχέση με το χαρτί ερωτική, που δεν «ξεθυμαίνει» στην πάροδο του χρόνου. Αντίθετα, μέρα με τη μέρα, αφήνομαι όλο και πιο πολύ και εμπιστεύομαι τις λέξεις και την ψυχοθεραπευτική τους ιδιότητα. Δεν μπορώ να φανταστώ τη ζωή μου πια χωρίς το γράψιμο. Θα ήταν σαν να έχω «χάσει» κάποια από τις αισθήσεις μου και θα ήμουν πραγματικά δυστυχισμένος…
Έχω λάβει μέρος κατά καιρούς σε διάφορες λογοτεχνικές διοργανώσεις, και το 2010 ολοκλήρωσα το πρώτο μου προσωπικό βιβλίο, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Πολύχρωμος Πλανήτης», με γενικό τίτλο « Το αγαπημένο παιδί της Μοναξιάς». Τριάντα ποιήματα σαν μικρές καθημερινές ιστορίες, που έχουν ως κεντρικό άξονα τη Μοναξιά, μέσα από έναν εσωτερικό μονόλογο κατά βάση, ο οποίος πολλές φορές ξεσπά σε παραλήρημα. Ο ανθρώπινος πόνος, η απογοήτευση, η δύναμη της απώλειας και ο αδίστακτος ο Έρωτας, είναι μερικά από τα στοιχεία που διαπνέουν έντονα τους στίχους αυτού του βιβλίου.

Διαβάζοντας κανείς τα ποιήματά σου βλέπει ότι έχεις ένα μοντέρνο τρόπο γραφής.
Ποιες ήταν οι επιρροές σου και πώς πιστεύεις ότι πρέπει να γράφεται η ποίηση;
Κατά πόσο σύγχρονος είναι ο τρόπος γραφής μου, αυτό δεν είμαι σε θέση να το κρίνω και ούτε με ενδιαφέρει να μάθω. Εγώ απλά καταθέτω αυτά που σκέφτομαι και νιώθω τυχερός που μπορώ μέσα από τον γραπτό λόγο να εκφράζομαι και να με γλυτώνω από τον εαυτό μου πρώτα από όλα. Πάντα όμως με ελκύει η ελεύθερη γραφή και ειδικά στην Ποίηση. Δηλαδή να μην υπάρχει ομοιοκαταληξία και να μην υπακούει σε κλασικές φόρμες, όπως αυτές έχουν οριστεί από τους «ειδήμονες». Και αυτή είναι, νομίζω, η ουσία της Ποίησης… να μπορεί να κάνει το συνηθισμένο να φαίνεται αντισυμβατικό.
Η Ποίηση, για μένα, είναι ένας τρόπος ζωής που δεν περιορίζεται μόνο την ώρα που γράφεις ή κατά την διάρκεια της σύλληψης. Είναι ένα ταξίδι στον πυρήνα της σκέψης, μια μορφή διαλογισμού, επιτρέψτε μου να πω, που απαιτεί σίγουρα να καταγίνεσαι με το πλήθος για να «παίρνεις» εικόνες , να απορροφάς στιγμές και καταστάσεις, να γνωρίζεις πρόσωπα, να βιώνεις των άλλων τις πραγματικότητες, και στη συνέχεια να απομονώνεσαι, φορτωμένος πια με το «καινούριο υλικό», σε μια ανοιχτή συζήτηση πάλι με τον εαυτό σου, σε μια διαδικασία προσωπικού επαναπροσανατολισμού.
Επιρροές έχω δεχτεί, αναμφίβολα, και ειδικά από τους αγαπημένους μου ποιητές… την Κατερίνα Γώγου, το Γιάννη Ρίτσο, την Κική Δημουλά και τον Γιώργο Χρονά.

Στο βιβλίο σου έχεις κάποια πολύ ωραία ασπρόμαυρα σκίτσα. Σχεδιάστηκαν πριν η μετά την ολοκλήρωση της ποιητικής σου συλλογής;
Την εικονογράφηση έχει επιμεληθεί ο Αριστοτέλης Παπαθανασίου.
Το εξώφυλλο είναι το μοναδικό σκίτσο που προϋπήρχε της ανάγνωσης των ποιημάτων από τον σκιτσογράφο. Βρεθήκαμε τυχαία με τον Αριστοτέλη. Είχα δει ένα σκίτσο του (αυτό που αργότερα έμελε να γίνει το εξώφυλλο του βιβλίου) και το ερωτεύτηκα. Θεώρησα ότι έχει φτιαχτεί γι’ αυτό το βιβλίο και αμέσως του είπα ότι θέλω να αναλάβει όλο το εικαστικό κομμάτι. Υπάρχουν ακόμη πέντε σκίτσα μέσα που έχουν γίνει μετά την ανάγνωση των ποιημάτων από τον Αριστοτέλη, και το κάθε σκίτσο παρεμβάλλεται στο ποίημα στο οποίο αναφέρεται.
Είναι ασπρόμαυρα, γιατί κάπως έτσι αντιλαμβάνομαι τη δική μου πραγματικότητα. Σαν μια πάλη του μαύρου και του λευκού, του σκότους και του φωτός, καθώς και των αποχρώσεων που μπορούν να προκύψουν από τη μεταξύ τους ανάμειξη.

Πόσο εύκολο είναι να εκδώσει κανείς μια ποιητική συλλογή σε μια εποχή με τόσο ανταγωνισμό, αλλά και με τον κόσμο να έχει κλειστεί σε εικονικά δωμάτια, στο internet και στο facebook;
Ασχέτως των συνθηκών της εκάστοτε εποχής, θεωρώ ότι η Ποίηση έχει τον δικό της χώρο ανάσας και ύπαρξης. Πρέπει να είναι πάνω από όλα αυτά και ταυτόχρονα, μέσα σε όλα αυτά, χωρίς να παραμένει αδιάφορη μπροστά στα συναισθηματικά αδιέξοδα των ανθρώπων, τις πολιτικές εξελίξεις και γενικότερα την κοινωνικοοικονομική κατάσταση που επικρατεί. Ίσως φανώ τολμηρός με αυτό, αλλά πιστεύω ότι οι αντιξοότητες που αντιμετωπίζουμε αυτή την χρονική περίοδο με τις αλλεπάλληλες και σημαντικές αλλαγές που εκτυλίσσονται γύρω μας και τα δεδομένα που ανατρέπονται με φρενήρεις ρυθμούς, θα αναδείξουν σύντομα το ρόλο της Ποίησης στη ζωή μας και θα μας φέρουν πιο κοντά με αυτό που πραγματικά είμαστε. Με άλλα λόγια, σε αυτό το παράλογο χάος που όλοι ανεξαιρέτως κινούμαστε, μόνο η δύναμη της Τέχνης μπορεί να μας γλυτώσει...
Σίγουρα, είναι πολύ δύσκολο να εκδώσεις μια ποιητική συλλογή, μα ακόμα πιο δύσκολο και σκληρό είναι να την προωθήσεις. Οι εκδοτικοί οίκοι, πλέον, κλείνουν την πόρτα στην Ποίηση και πολύ περισσότερο στους νέους ποιητές. Δεν αναλαμβάνουν το ρίσκο, από τη στιγμή που δεν υπάρχει εμπορικό ενδιαφέρον και κατ’ επέκτασιν, δεν τους αποφέρει κέρδος, όπως έχουν αντίστοιχα με το μυθιστόρημα, τα διηγήματα και τις βιογραφίες διασήμων. Από την άλλη, τα βιβλιοπωλεία, αν δεν είσαι ο Ελύτης ή ο Καβάφης, δεν σου παραχωρούν ούτε καν μια θέση στο ράφι τους. Ο «ανταγωνισμός» σου, συνεπώς, δεν είναι το facebook και το internet, όπου μάλιστα ο καθένας μπορεί ανέξοδα να διαφημίσει τη δουλειά του, αλλά ο ανταγωνισμός γεννιέται και καλλιεργείται από και μέσα στον ίδιο τον χώρο του βιβλίου, όπου αν λάβουμε υπ’ όψιν και το γεγονός ότι ο καθένας μπορεί να εκδώσει πλέον το ο,τιδήποτε, υπάρχουν χιλιάδες τίτλοι βιβλίων κάθε χρόνο στην αγορά για ένα αναλογικά ελάχιστο αναγνωστικό κοινό στην Ελλάδα.
Η Ποίηση, εντούτοις, μπορεί να αναδειχτεί στο πέρασμα του χρόνου κι ας λειτουργεί σε πρώτη φάση «παρασκηνιακά».

Πιστεύεις ότι οι ομοφυλόφιλοι καλλιτέχνες είναι καλύτεροι και αποδοτικότεροι στην τέχνη τους και γιατί;
Όχι, σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να βάλω τις σεξουαλικές προτιμήσεις ως κριτήριο του αν είναι κάποιος καλός ή όχι σε αυτό που κάνει, γενικότερα. Απόδειξη αποτελεί το γεγονός ότι σπουδαίοι καλλιτέχνες, ευρύτερα, ήταν ετεροφυλόφιλοι. Τουλάχιστον, από τα στοιχεία που έχουμε στα χέρια μας.
Μπορώ να σου πω όμως ότι, ενδεχομένως, να υπάρχει μια «παρεταίρω» ή μια διαφορετική ευαισθησία στην αντίληψη των πραγμάτων που τους κάνει να είναι ξεχωριστοί με ό,τι καταπιάνονται.
Θεωρώ ότι οι ομοφυλόφιλοι είναι χαρισματικοί σε κάθε τομέα και έχουν ιδιαίτερα ανεπτυγμένη την αισθητική.

Μήπως τελικά η καταπίεση βγαίνει σε δημιουργικότητα;
Σαφέστατα. Αυτό ισχύει σε κάθε άνθρωπο, νομίζω. Θέλω να πω ότι αν είχαμε όλα τα προβλήματά μας επιλυμένα και ζούσαμε έτσι όπως θα θέλαμε να ζούμε, δεν θα είχαμε και κίνητρο ουσιαστικό για να δημιουργήσουμε και να ερευνήσουμε τα πράγματα στο βάθος τους. Ο κόσμος κάτω από καταστάσεις ασφυκτικές και πιεσμένες καταφέρνει να βγάλει τον δυνατό του εαυτό (ή τουλάχιστον έναν εαυτό που μέχρι εκείνη τη στιγμή αγνοούσε ότι διαθέτει) για να μπορέσει να επιβιώσει. Το έχει αποδείξει περίτρανα και η Ιστορία αυτό. Οπότε και η καταπίεση των ομοφυλοφίλων έχει διαδραματίσει σπουδαίο ρόλο στο να καταφέρουν να έχουν αυτή την «ιδιαίτερη ματιά» που προανέφερα.

Παρ όλο που το έργο σου μιλάει για έρωτες , για πάθη , υπάρχει η παρουσία ανθρώπων μέσα σ’ αυτά που δεν κατονομάζεις ποτέ φύλο. Γιατί;
Αυτό είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα των ποιημάτων μου, που επιχειρώ εσκεμμένα. Δηλαδή να μην κάνω εμφανές το φύλο, γιατί θέλω αυτός που το διαβάζει, άντρας ή γυναίκα, να μπορεί να το κάνει δικό του, να το προσαρμόσει, αν θέλεις, στη δική του αλήθεια και να τον αφορά, όσο γίνεται, άμεσα. Να είναι πάνω από την όποια γενετική ταξινόμηση. Θέλω να αντιμετωπίζω τον άνθρωπο ως άνθρωπο, ανεξάρτητα του φύλου του και των ερωτικών του τάσεων.

Πιστεύεις παρ’ όλα αυτά ότι στη ζωή μας πρέπει να δηλώνουμε τις σεξουαλικές μας προτιμήσεις;
Αν αυτό μας κάνει να νιώθουμε καλύτερα και εξυπηρετεί κάποια σκοπιμότητα, αδιαμφισβήτητα, ναι. Από εκεί και πέρα το να βγαίνεις να δηλώνεις τι είσαι και τι κάνεις στο κρεβάτι σου, για μένα δεν έχει κανένα νόημα και δεν πρέπει να αφορά κανέναν. Σημασία έχει να σε δέχεται ο άλλος χωρίς επεξηγήσεις. Να παραμένεις αξιοπρεπής ασχέτως σεξουαλικών ή άλλων προτιμήσεων.

Πες μου ένα αγαπημένο σου απόσπασμα από έναν άλλο ποιητή και ένα από τα δικά σου.
Οι αγαπημένοι μου στίχοι ανήκουν στην Κατερίνα Γώγου…
«Κάθε μέρα μαγειρεύω πατάτες.
Κάθε μέρα μαγειρεύω πατάτες.
Έχω χάσει την φαντασία μου
κι όταν ακούω Κατερίνα τρομάζω.
Νομίζω πως πρέπει να καταδώσω κάποιον».

Οι δικοί μου αγαπημένοι στίχοι, βρίσκονται στο ποίημα «Ήταν ωραία εκεί στην κόλαση»…
« Αν κάτι σπουδαίο δεν έγινα
αυστηρά να μη βιαστείς να με κρίνεις.
Άσε με λίγο να σου πω
ότι στις υποσημειώσεις κρύβεται η σημασία…»

Τι ετοιμάζεις αυτό τον καιρό?
Μια δεύτερη ποιητική συλλογή που θα τιτλοφορείται «Με ταχύτητα καρδιάς». Είκοσι πέντε ποιήματα με μια ασπρόμαυρη φωτογραφία για κάθε ποίημα αυτή τη φορά. Ελπίζω να καταφέρω να αντέξω και να την ολοκληρώσω…

2 σχόλια:

karkinos7 είπε...

Σαν αναγνώστης θα έλεγα ότι είναι επηρεασμένος περισσότερο απο τον Χρονά.Στο μέλλον ελπίζουμε σε πολύ καλύτερα και πιο ελεύθερα συναισθήματα.Καλη επιτυχία και στη δεύτερη συλλογή.
Την Καλημέρα μου!!!

Ανώνυμος είπε...

Αγαπημένος Φίλιππος Αγγελής!
Πολύ όμορφη συνέντευξη!
Ευχαριστούμε Screw...
Καμία σχέση με τον Χρονά και αυτούς που αναφέρει ως αγαπημένους του.
Φέρει σίγουρα "γερά" αναγνώσματα, αλλά ἐχει καθαρά τη δική του ταυτότητα...
Θα δείτε σε μερικά χρόνια ότι θα συζητιέται πολύ το όνομά του.
Φιλικά,
Μίνως Παπανικολάκου.

Παρουσιάστηκε σφάλμα σε αυτό το gadget