7/5/11

Λιθοβολήστε τον! Του Πέτρου Μπιρμπίλη


http://www.mediasoup.gr/node/31958

Δεν είχα σκοπό να γράψω οτιδήποτε για την νέα παράσταση του Δημήτρη Παπαϊωάννου. Κριτικός τέχνης δεν είμαι, είπαν κι αν είπαν τόσα πολλά άλλοι -ειδήμονες κι άσχετοι - τα είπε αριστοτεχνικά και χειρουργικά ο συνάδελφος Μάνος Λαμπράκης. Παρατηρώντας όμως τις τελευταίες μέρες δείγματα κανιβαλισμού ως προς το πρόσωπό του με αφορμή το "ΜΕΣΑ" αποφάσισα ότι πρέπει να μιλήσω κι εγώ, αφού στο παρελθόν το έχω κάνει αρκετές φορές, όταν δεν βάλλονταν. Μην σταθείτε σε προσωπικές μου κρίσεις ή στα όσα αναφέρω για λογαριασμό τρίτων - αναφορές για να στηρίξω το κείμενο είναι. Εγώ θέλησα να μιλήσω για την ανελέητη Ελλάδα και τα κοράκια της! Το 'χουμε δει τόσες φορές , το βλέπουμε πάλι ξανά γαμώτο!

Από τον Πέτρο Μπιρμπίλη


Είναι γνωστό ότι η επιτυχία πληρώνεται ακριβά σε αυτόν τον τόπο. Η επιτυχία του Δημήτρη Παπαϊωάννου δεν θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση. Ο ταλαντούχος καλλιτέχνης που εκθειάστηκε κι αγκαλιάστηκε από ειδικούς και μη από την εποχή της περίφημης "κατάληψης" μέχρι το εξαίσιο θέαμα των Ολυμπιακών τελετών το 2004, δεν θα μπορούσε να αποτελέσει την ακύρωση του κανόνα.

Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Κι ας πούμε σκάφη σκάφη και τα σύκα σύκα. Οι τελετές θεωρήθηκαν από το πιο μεγάλο μέρος του διεθνούς τύπου, ότι καλύτερο έχει γίνει σε αυτόν τον τομέα. Εμείς, με αναπτερωμένο ηθικό, εν μέσω πολιτικής και κοινωνικής σήψης, συμφωνήσαμε κομπάζοντας. Ο Παπαϊωάννου μας πήγε πέρα από τις προσδοκίες μου. Η διεθνής αναγνώριση του καλλιτέχνη, το έργο που ανέλαβε να φέρει εις πέρας με το μεγαλύτερο ρίσκο το έβγαλε εις πέρας με άριστα δέκα. Κι έτσι από εκεί που τον ήξεραν λίγοι, έγινε πασίγνωστος και κέρδισε την εκτίμηση όλων μας.

Ολυμπιακοί Αγώνες 2004 - Το κορίτσι που έσβησε τη φλόγα κατά την τελετή λήξης

Αμέσως μετά από αυτή την επιτυχία, όπως ήταν φυσικό, τέθηκε το ερώτημα "τώρα τι;" Θα έφευγε στο εξωτερικό; Θα δημιουργούσε έναν δικό του χώρο όπου εκτός από τα δικά του έργα θα έδινε την ευκαιρία και σε άλλους καλλιτέχνες να εκφραστούν; Τι θα ήταν αυτό που θα τον κρατούσε ζωντανό στην καρδιά μας και θα τον ταύτιζε με την χαμένη εθνική περηφάνια μας; Κι ενώ ο δεύτερος μεγάλος συντελεστής των Αγώνων, ο καλλιτεχνικός διευθυντής του μουσικού μέρους των τελετών συνθέτης Γιώργος Κουμεντάκης επέλεξε να απομονωθεί σε ένα μικρό χωρίο, δουλεύοντας και εξορμώντας ανά τον κόσμο από εκεί-μακριά από τα αρπακτικά άλλα και τα εκτυφλωτικά φώτα της δόξας, ο Δημήτρης Παπαϊωάννου επέλεξε να μείνει εδώ, στο στόμα του λύκου, (που φυσικά διαισθανόταν τα αιμοσταγή χνώτα του), κι άρχισε να διανύει μια γεμάτη αδρεναλίνη πορεία προκειμένου να διατηρήσει τα στάνταρ του.

Ξεκίνησε με το "2", ακολούθησε η νέα βερσιόν της παλιάς του επιτυχίας "Μήδεια", στον θεατρικό χώρο Παλλάς, και αφού παραλίγο να σκηνοθετήσει τα εγκαίνια του μουσείου Ακρόπολης, σειρά είχαν η Μπιενάλε, το "Πουθενά", η καλλιτεχνική επιμέλεια στην παράσταση της Λένας Πλάτωνος με το έργο "Καβάφης" - ξανά στο Παλλάς, και τελικά το περιβόητο "Μέσα" που τον ίδιο προσωπικά τον άφησε … έξω" - λόγω της κατακραυγής που δέχτηκε τόσο από μερίδα κριτικών όσο κι από πολυάριθμους θεατές με σχόλια τους σε μπλογκ, στο Αθηνόραμα κλπ. Πριν συνεχίσουμε, ας επισημάνουμε ορισμένα στοιχεία που πυροδότησαν την βόμβα που συν τοις άλλοις έδωσε δυο! αστεράκια στο έργο στο Αθηνόραμα, έτσι όπως συζητιούνται στα "πηγαδάκια". Η κοσμική, γκλάμουρους διάσταση που πήρε το "2", με όλη την Εκάλη, την Γιάννα Αγγελοπούλου, τους υπουργούς αλλά και τους λαϊκούς τραγουδιστές, τα μοντέλα, τα τηλεσελέμπριτις αλλά και την προσέλευση των πούλμαν από την επαρχία (όπως Μιμή Ντενίση στην Μπουμπουλίνα), ήταν αναμενόμενη. Ο ίδιος, απ’ ό,τι ξέρω καμιά χαρά δεν πήρε από τον κοσμικό και λαοφιλή χαρακτήρα του "2", αλλά και την απόλυτη αποδοχή του, πόσο μάλλον που αφηγούνταν μια ομοφυλόφιλη ιστορία, (σε γιαγιάδες και ομοφοβικούς στην πλειοψηφία), αντιλαμβανόμενος ότι το …"σουξέ" είχε να κάνει με τον όνομα και όχι με το εξαιρετικό κατά τη γνώμη των περισσοτέρων θέαμα. Η παιχνιδιάρικη σκηνοθεσία και η μουσική του συνθέτη ΚΒ υπογράμμισαν την επιτυχία.

Παρόλα αυτά, μπορεί κατά βάθος να μην κολακεύτηκε ο καλλιτεχνικός του πυρήνας, αφού κατάλαβε ότι είχε γίνει της…μόδας, και να μη χάρηκε με το αλλοπρόσαλλο κοινό που βγαίνοντας σχολίαζαν "εξαιρετικό" σίγουρα όμως χάρηκε για την Πανελλήνια αναγνώρισή του για δεύτερη φορά. Όλα καλά ως εδώ. Και άφθονα χρήματα δικαιούται να βγάλει ο καλλιτέχνης, (πόσο μάλλον που φρόντισε να αμειφθούν σωστά και δίκαια οι συνεργάτες του), και να καμαρώσει με την …κάπως περίεργη επιτυχία -από άποψη κοινού μιλώντας. Άλλα και από τον τύπο, αφού οι κριτικές τον υμνούσαν ομόφωνα! Τα πράγματα άρχισαν να αποκτούν διαστάσεις θρίλερ από εκεί κι υστέρα. Διότι η ξαναζεσταμένη όπως είπαν όσοι είχαν δει το πρώτο ανέβασμα "Μήδεια" (πάλι στο χλιδάτο Παλλάς κατόπιν παραγγελίας του ΥΠΠΟ) και η μεγάλη εισπρακτική επιτυχία, ξίνισε μερικούς. Κι άρχισαν. "Πάλι Παλλάς; Τι θέση έχει η Μήδεια στο Παλλάς"; "Ποιος ο λόγος εκτός από τα χρήματα να ξανακάνει την δοκιμασμένη "Μήδεια"; Πέρασε όμως αυτό, με κριτικές που τις περισσότερες κριτικές, σε αντίθεση με την γνώμη των θεατών, ξανά τον υμνούσαν, γεγονός που άρχισε να μιλά για ένα νέο καλλιτεχνικό, άτρωτο και ανέγγιχτο λόγω δύναμης και διασυνδέσεων καλλιτεχνικό κατεστημένο. Και πάμε παρακάτω: Kεφάλαιο τρίτο στην μετά το 2004 εποχή, η αμφιλεγόμενη ξινά πρεμιέρα του Εθνικού Θεάτρου, που επαινέθηκε κι αυτή σχεδόν απ΄ολο τον τύπο, αλλά όχι απ΄ολους τους θεατές. Η έλλειψη θεατρικών στοιχείων στην μεγάλη βραδιά της ανακαίνισης ενός θεάτρου -μύθος συζητήθηκε, όπως και το πρεστίζ (για μια ακόμη φορά) του χώρου, που καμία σχέση δεν είχε με την κατάληψη στις αρχές της καριέρας του. Οι φήμες για την αμοιβή του άρχισαν να συζητούνται και να καταχωρούνται στα αρνητικά στοιχεία. και δυστυχώς, σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ένα μίνι σκάνδαλο για τον προϋπολογισμό της ανάληψης των εγκαινίων του Μουσείου Ακρόπολης τον έκανε να αποκηρύξει την αρχική του αποδοχή της ανάληψης αλλά να φύγει με υποτροφία από το Ίδρυμα Φούλμπράιτ στην Αμερική..

Για να μην μακρηγορώ, η συνέχεια, όταν επέστρεψε ήταν το ..πολύ λίγο για το ταλέντο του θέαμα, (στο Παλλάς φυσικά) με το έργο "Καβάφης" της Λένας Πλάτωνος, και φυσικά το "Μέσα" - η βόμβα στα χέρια όσων του την φύλαγαν. Συνηθίζεται άλλωστε σε αυτή τη χώρα. Το "Μέσα", ότι και να λέμε, ήταν μια κίνηση επιπόλαια. Αισθητικά άψογο, τολμηρό σαν επόμενο βήμα, αλλά …ενοχλητικό για τους αμύητους με τα πούλμαν (που αν ήθελε να μην τους έχει δεν θα επέλεγε ΞΑΝΑ στο Παλλάς, ακριβό εισιτήριο, πρόκληση, και ασάφεια… "Τι είναι αυτό;" "Γιατί όλα αυτά τα ωραία σώματα να κάνουν τα ίδια και τα ίδια;" Όπως πολλοί είπαν το θέαμα αυτό θα ήταν θεσπέσιο σε μια Μπιενάλε ή γκαλερί, τέλος πάντων σε ένα πιο χαμηλών τόνων χώρο. Το λάθος όμως είχε γίνει κι αυτό υποδεικνύει η χαμηλή προσέλευση. Κι όχι μόνο. θετές που ζητούν τα λεφτά τους, κατακραυγή -άλλοτε τεκμηριωμένη κι άλλοτε κανιβαλιστική-, και το χειρότερο, η χαιρέκακη υποψία ότι ο Εθνικός μας Τελετάρχης (οπός πλέον σχεδόν επίσημα αναφέρεται φέρνοντας συνειρμούς με την Εθνική μας Ρούλα και την Εθνική μας Αλίκη…"κάηκε" οριστικά. Άλλοι μίλησαν για θράσος, άλλοι για αλαζονεία, άλλοι για απροκάλυπτες αναφορές σε ξένα έργα, και όλοι σχεδόν, για ποιό λόγο πρέπει κανείς να πληρώσει 32 και 45 ευρώ, άντε 15 ευρώ (προκειμένου να πάρει ένα μικρής διάρκειας δείγμα σε σχέση με την εξάωρη διάρκεια,) προκειμένου να δουν μια θεατρική επαναλαμβανόμενη "λούπα". Κάτι που παρά τα 360 λεπτά διάρκειας, (1/4 της ημέρας), στην ουσία είναι ένα δεκάλεπτο θανατερής ρουτίνας, που ευτυχώς δεν έχει σχέση με την συλλογική πραγματικότητα. Ωραίοι φωτισμοί-οι καλύτεροι, σωστά σκηνικά, μουσική που για κάποιο λόγο (αδυνατώ να πιστέψω ότι ο Κ Βήτα είχε τόση έλλειψη έμπνευσης) καμία σχέση δεν είχε με την μαγεία του "2", δηλαδή ένας βόμβος πόλης, εκεί που μια μινιμαλιστική σύνθεση τύπου Φίλιπ Γκλας όπως επεσήμανε ο συνάδελφος Μάνος Λαμπράκης ή κάτι σχετικό, θα έδινε ένα νόημα πιθανώς ή τουλάχιστον ζωή στο βαρετό από ένα σημείο κι ύστερα θέαμα.

Επίλογος. Όσο κι αν ο Παπαϊωάννου έκανε λάθος, είτε με το να κάνει τέχνη για τον εαυτό του, ή για το πορτοφόλι του, όπως πολύ άκομψα αναφέρουν ανώνυμα σχόλια σε διάφορα μπλογκ και ειδικά στο Αθηνόραμα, κανείς δεν έχει το δικαίωμα να πετά πέτρες, να βγάζει μνησίκακο μένος, προσωπικά απωθημένα και προπαντός άρρωστο ανταγωνισμό σε τέτοιο βαθμό υστερίας. Ο Παπαϊωάννου μας χάρισε την περηφάνια του 2004, κάτι που για μένα επισκιάζει και θα επισκιάζει τα πάντα από δω και πέρα. Και ο Κ Βήτα μας ζέστανε την καρδιά εδώ και χρόνια. Τι κι αν μια φορά η μουσική του ήταν απούσα. Χτες, προχτές, άρχισαν να τον πιάνουν στο στόμα τους και τα κουτσομπολίστικα "πρωινάδικα". Ο λόγος ; Ή προ επταετίας δημόσια εξομολόγηση της ομοφυλοφιλίας του! Που τι σημάνει; Ότι τα κοράκια και οι ύαινες βρήκαν πληγή κι όρμηξαν.

Είμαι πολύ λυπημένος γι΄αυτο που συμβαίνει. Αλλά απ' όσο τον ξέρω προσωπικά τον Παπαϊωάννου, είναι πεισματάρης και δυνατός και θα αντέξει τον λιθοβολισμό. Ταυτόχρονα, ίσως αυτό το σκληρό μάθημα να είναι η ευκαιρία του να αναθεωρήσει την σχέση που ανέπτυξε με το ταλέντο και με το κοινό του, και να εμβαθύνει στις πραγματικές ανάγκες του. Προς το παρόν ας το βουλώσουν τα καναρίνια που με κακεντρέχεια και κανιβαλιστικές προθέσεις τολμούν και πιάνουν το όνομά του στο στόμα τους.


Ο Πέτρος Μπιρμπίλης είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος. Έχοντας σπουδάσει σκηνοθεσία ασχολείται επίσης με τα εικαστικά χρησιμοποιώντας κυρίως τα οπτικοακουστικά Μέσα.

2 σχόλια:

Ξενικός είπε...

κάθε επιτυχία προκαλεί φθόνο, και τότε αρκεί μια στιγμιαία αδυναμία ή απροσεξία...
Ξενικός
xenikos.blogspot.com

maximos είπε...

ma den mporeis na kaneis mono epitixies,einai vareto...xreiazete kai h apotuxia,an thewreite apotuxia to mesa.an kai mono gia ta dakrua pou estaxan apo ta matia mas sthn enarxh kai lhxh tou 2004,ton suxoroume gia ola

Παρουσιάστηκε σφάλμα σε αυτό το gadget